Staropolska myśl konstytucyjna
Badania w tym nurcie obejmują jeden z kluczowych zespołów aktywności Centrum Tocqueville’a. Koncentruje się bowiem na doktrynalnym dorobku I Rzeczypospolitej z jej unikalnym wczesnonowożytnym systemem konstytucyjnym pozostającym pod przemożnym wpływem republikańskich idei: ustroju mieszanego, obywatelskiego zaangażowania na rzecz dobra wspólnego i równości między obywatelami. Działalność badawcza w tym zakresie składa się kilku projektów realizowanych przez członków Centrum Tocqueville’a od kilkunastu lat.
Pamiętnym i zarazem założycielskim wydarzeniem dla tych badań była międzynarodowa konferencja z okazji osiemsetlecia Wielkiej Karty Swobód przedstawiająca środkowoeuropejskie doświadczenie wolności, która miała miejsce w Łodzi w październiku 2014 roku. W jej wyniku powstała publikacja: Magna Carta. A Central European Perspective of our Common Heritage of Freedom, ed. Z. Rau, P. Żurawski vel Grajewski, M. Tracz-Tryniecki, Routledge, London 2016
Największym projektem w omawianym zakresie jest seria wydawnicza Biblioteka Staropolskiej Myśli Politycznej, której celem jest przygotowanie naukowych edycji i polskich przekładów łacińskich traktatów polityczno-prawnych publikowanych w siedemnastowiecznej Rzeczypospolitej.
Opis Projektu oraz lista tomów
Artykuł omawiający Serię
Członkowie Centrum Tocqueville’a biorą także udział w projekcie poświęconym konstytucjonalizmowi I Rzeczypospolitej pt. „Rzeczpospolita XVI-XVIII w. państwem konstytucyjnym” kierowanym przez prof. Dariusza Makiłłę.
Opis i lista publikacji
Makiłła D., Tracz-Tryniecki M. (ed.) The Application of Constitutional Law and Constitutional Practice in Europe in the 16th–18th Centuries. UEHS Press, 2024.
Higgins J. P., Kuź M., Makiłła D. (ed.) The Polish and Anglo-American Constitutional Tradition in the 16th–18th Centuries. UEHS Press, 2024.
W ramach omawianych badan J. Parick Higgins przygotował i z sukcesem obronił rozprawę doktorską “The Spirit of Laws in the Polish-Lithuanian Commonwealth: 1573-1791: Continuity, Change, and Conservative Jurisprudence”. Link do rozprawy
Inne publikacje wchodzące w zakres szeroko pojętego “Staropolska myśl konstytucyjna”
Edycje krytyczne źródeł:
Andrzej Maksymilian Fredro, Poparcie wolności, oprac. M. Tracz-Tryniecki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2022.
M. Tracz-Tryniecki, Dożywotni albo doczesny Hetman - nieznane pismo Andrzeja Maksymiliana Fredry [in]: W kręgu doktryn politycznych i prawnych. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Markowi Maciejewskiemu / Antonow Radosław [i in.] (red.), Acta Universitatis Wratislaviensis, 2020, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Monografie:
M. Tracz-Tryniecki, Republika versus monarchia. Myśl polityczna i prawna Andrzeja Maksymiliana Fredry, Łódź 2019.
Artykuły w czasopismach i rozdziały w monografiach:
M. Tracz-Tryniecki, J.P. Higgins, The Art of Interpretation or the Art of Construction? The Case of Gestorum—A Constitutional Treatise by Andrzej Maksymilian Fredro, American Journal of Legal History, Volume 62, Issue 1, March 2022.
M. Tracz-Tryniecki, The Principle of necessitas frangit legem in the Activity and Thought of Andrzej Maksymilian Fredro, Studia Iuridica Lublinensia, vol. 29 no. 5 2020.
T. Tulejski, Piotr Mieszkowski o Senacie Rzeczpospolitej. Kilka uwag na temat XVII-wiecznego polskiego republikanizmu, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2022 no. 5(69)
M. Tracz-Tryniecki, Andrzej Maksymilian Fredro na sejmie zwyczajnym 1652 roku – nowe spojrzenie, [in]: Na sejmikach i sejmach. Szlachta ziemi przemyskiej w życiu politycznym Rzeczypospolitej XVI-XVIII wieku / Kupisz Dariusz (red.), 2021, Warszawa, Wydawnictwo Sejmowe, s.26-116, ISBN 978-83-7666-713-3
M. Tracz-Tryniecki, Republika i monarchia jako podstawowy podział ustrojów w myśli polityczno-prawnej Andrzeja Maksymiliana Fredry, Annales UMCS Sectio G Ius Vol 66, No 1 (2019).
M. Tracz-Tryniecki, Dopasować monarchę do republiki. Wpływ Politicorum Justusa Lipsjusza na Zasady panowania władców chrześcijańskich Andrzeja Maksymiliana Fredry, Myśl Polityczna/Political Thought 3(4)/2020.
M. Tracz-Tryniecki, Przyjacielska potyczka Andrzeja Maksymiliana Fredry ze Stanisławem Papczyńskim na polu oceny polskiej wolności. Próba rekonstrukcji, Myśl Polityczna/Political Thought nr 2(13)/2022.
I. Balcerczyk, P. Sydor, Wizja społeczeństwa obywatelskiego XVII-wiecznej Rzeczypospolitej w ujęciu Kaspra Siemka, Przegląd Prawa Publicznego, 2020, nr 12.
M. Tracz-Tryniecki, Przyjacielska potyczka Andrzeja Maksymiliana Fredry ze Stanisławem Papczyńskim na polu oceny polskiej wolności. Próba rekonstrukcji, Myśl Polityczna/Political Thought nr 2(13)/2022.
I. Balcerczyk, P. Sydor, Wizja społeczeństwa obywatelskiego XVII-wiecznej Rzeczypospolitej w ujęciu Kaspra Siemka, Przegląd Prawa Publicznego, 2020, nr 12.
P. Niczyporuk, Aron Aleksander Olizarowski and his Research Profile in the Opinions
of the 19th Century Scientists, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica, vol. 102
(2023).
