Prawne implikacje filozofii politycznej: John Rawls
Pierwszym aspektem badań prowadzonych w tym nurcie jest namysł nad filozofią polityczną z perspektywy prawniczej. Chodzi zatem o interpretację myśli Johna Rawlsa z użyciem kategorii zaczerpniętych z nauki prawa (teoria i filozofia prawa, prawo konstytucyjne, doktryny-polityczno-prawne). Drugim aspektem tych badań jest hermeneutyka prawa poprzez filozofię polityczną. Prowadzone dociekania polegają na poszukiwaniu głębokiej struktury i filozoficznych podstaw instytucji prawnych charakterystycznych dla liberalnej demokracji. Tego rodzaju nadania mogą być przydatne w procesie wykładni prawa, zwłaszcza wykładni dynamicznej, mogą także stanowić źródło krytyki prawa i poszukiwania postulatów dla legislacji czy reform konstytucyjnych. Najważniejszymi dotychczasowymi rezultatami badań są koncepcja prawa jako narzędzia kooperacji, koncepcja otwartego modelu uzasadniania jako część koncepcji prawa nie-arbitralnego, jak również specyficzne ujęcie nie-pozytywizmu prawniczego w duchu Rawlsowskim.
W ramach tego nurtu badań zrealizowano projekt badawczy „Prawo jako narzędzie sprawiedliwej kooperacji w społeczeństwie demokratycznym. Filozofia polityczna Johna Rawlsa z perspektywy prawniczej” o numerze 2012/07/N/HS5/01017, wsparty przez Narodowe Centrum Nauki.
Publikacje
M. Rupniewski, Prawo jako narzędzie sprawiedliwej kooperacji w społeczeństwie demokratycznym, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2014.
M. Rupniewski, „Równość obywatelska w społeczeństwie demokratycznym według Johna Rawlsa”, Społeczeństwo. Edukacja. Język 10, 2019.
M. Rupniewski, „Wolność w filozofii politycznej Johna Rawlsa”, [w:] Wolność człowieka i jej granice. Antologia pojęcia w doktrynach polityczno-prawnych. Od Nietzschego do współczesności, red. O. Górecki, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2020.
M. Rupniewski, “Citizenship, Community, and the Rule of Law: With or Without Consensus?”, w: New Perspectives on Distributive Justice, red. M. Knoll, S. Snyder and N. Şimsek, Walter de Gruyter, Berlin-Boston 2019.
M. Rupniewski, „Jakie prawo ludów? John Rawls i Thomas Pogge o solidarności ponadnarodowej”, Myśl Polityczna 4(10), 2021.
M. Rupniewski, “Law as Justice? Rawlsian Foundations of Non-Positivism”, Studia Prawno- Ekonomiczne 119, 2021.
M. Rupniewski, “Zagadnienia wojny w realistycznej utopii prawa ludów Johna Rawlsa”, Myśl Polityczna 17(1), 2023.
M. Rupniewski, „Niearbitralność jako zasada i jako cnota. O alternatywie wobec liberalnej neutralności prawodawcy”, [w:] Dyskretny urok teorii. Księga jubileuszowa Profesora Tadeusza Biernata, red. J. Biernat, M. Pieniążek, Oficyna Wydawnicza AFM Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Kraków 2024.